ไม่บริหารเอง แต่ “รวยขึ้น” วิธีจัดการ “ความมั่งคั่ง” แบบตระกูลเจ้าของ Walmart

หนึ่งในตระกูลที่รวยที่สุดในอเมริกา สินทรัพย์โตขึ้นทุกปี โดยที่พวกเขาไม่จำเป็นต้องมานั่งบริหารเอง

Walmart บริษัทค้าปลีกยักษ์ใหญ่แห่งนี้ กำลังไต่ระดับเข้าใกล้มูลค่าตลาด 2.94 แสนล้านดอลลาร์ หรือราว 10.8 ล้านล้านบาท คนที่ได้ประโยชน์มากที่สุดจากตัวเลขนี้ กลับไม่ใช่นักลงทุน แต่คือคนในตระกูลวอลตัน

และข้อมูลจาก VnExpress เผยว่าปัจจุบันมีทรัพย์สินรวมกันประมาณ 5.2 แสนล้านดอลลาร์ หรือราว 19 ล้านล้านบาท

แต่สิ่งที่น่าสนใจในเรื่องนี้คือ ไม่มีสมาชิกคนไหนในตระกูลวอลตัน มาทำงานประจำอยู่ในบริษัทตัวเองเลยสักคน แม้ว่าจะมีคนหนึ่งนั่งเป็นกรรมการบริหาร และญาติอีกคนดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการ แต่ครอบครัวนี้ก็ยังคงถือหุ้นในสัดส่วน 45%

คำถามที่ตามมาคือ ถ้าไม่ได้บริหารบริษัทเอง เขาจะจัดการกับ “ความมั่งคั่ง” ของสินทรัพย์ขนาดนี้ยังไง?

คำตอบคือ Walton Enterprises เป็นบริษัท Holding Company ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการลงทุน และการกุศลของตระกูลวอลตัน บริษัทนี้ดำเนินธุรกิจอย่างเงียบๆ ไม่ค่อยเปิดเผยข้อมูลการลงทุนต่อสาธารณะ แต่เอกสารที่เปิดเผย บอกว่ามีพอร์ตการลงทุนในหุ้น กองทุน ETF และกองทุนพันธบัตรรวมมูลค่ากว่า 2.25 แสนล้านดอลลาร์ หรือราว 8.2 ล้านล้านบาท

ที่ปรึกษาอีกรายที่คุ้นเคยกับการทำงานของ Walton Enterprises ยังบอกด้วยว่าครอบครัวนี้เข้าถึงกองทุนไพรเวทอิควิตี้ และกองทุนร่วมลงทุนชั้นนำได้ง่ายกว่าการจัดสรรเงินก้อนเล็กๆ ให้แต่ละบุคคลแยกกันไปทำเอง

เหตุผลคือ เมื่อทรัพย์สินใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ความเสี่ยงที่แท้จริงอาจไม่ใช่แค่เรื่องการลงทุนผิดพลาด แต่คือความขัดแย้งในครอบครัวที่มักตามมา เมื่อทุกคนแย่งกันควบคุมทิศทางเดียวกัน การมีโครงสร้างกลางที่จัดการเรื่องพื้นฐาน เช่น บัญชีและภาษี แต่เปิดพื้นที่ให้แต่ละคนลงทุนตามความสนใจของตัวเอง เลยช่วยลดแรงประทะได้มาก

ตัวอย่างของสมาชิกรุ่นหลานของตระกูลวอลตัน ที่แต่ละคนเลือกเส้นทางของตัวเอง ผ่านสำนักงานบริหารทรัพย์สินส่วนตัว

ร็อบ วอลตัน บุตรชายของแซม วอลตัน ผู้มีทรัพย์สินประมาณ 1.19 แสนล้านดอลลาร์ หรือราว 4.52 ล้านล้านบาท ในปี 2022 ตัดสินใจซื้อทีม Denver Broncos ใน NFL ด้วยเงินกว่า 4.65 พันล้านดอลลาร์ หรือราว 1.53 แสนล้านบาท โดยความมั่งคั่งส่วนหนึ่งของเขา บริหารจัดการผ่านบริษัทไพรเวทอิควิตี้ Madrone Capital Partners ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดของ StubHub บริษัทขายตั๋วต่อชื่อดัง

ส่วนลูคัส วอลตัน หลานชายของเขา ผู้มีทรัพย์สินประมาณ 4.09 หมื่นล้านดอลลาร์ หรือราว 1.58 ล้านล้านบาท กลับเลือกเดินอีกทาง เขาลงทุนเพื่อสร้างผลกระทบทางสังคมเป็นเงินประมาณ 1.5 หมื่นล้านดอลลาร์ หรือราว 4.95 แสนล้านบาท ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา ตั้งแต่พลังงานสะอาดไปจนถึงพันธบัตรที่สนับสนุนการอนุรักษ์มหาสมุทร ผ่านสำนักงานบริหารทรัพย์สินส่วนตัวของเขาเองที่ชื่อ Builders Vision

ขณะที่ญาติอีกกลุ่มอย่างเบน วอลตันและภรรยาใช้บริษัท Zoma Capital สนับสนุนโครงการแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำ และคริสตี้ มาร์ตา ภรรยาม่ายของจอห์น วอลตัน ผู้มีทรัพย์สินราวประมาณ 1.99 หมื่นล้านดอลลาร์ หรือราว 7.39 แสนล้านบาท ก็ลงทุนผ่านมูลนิธิของตัวเองที่เน้นสุขภาพมหาสมุทร และฟาร์มที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

โครงสร้างแบบนี้ไม่ได้แปลว่า ระบบนี้จะไม่มีปัญหาเลย เพราะยิ่งครอบครัวขยับจากรุ่นที่ 2 ไปสู่รุ่นที่ 3 ความท้าทายก็ยิ่งมากขึ้นตามไปด้วย

เดนนิส จาฟเฟ ที่ปรึกษาด้านธุรกิจครอบครัวของ BanyanGlobal Family Business Advisors บอกว่า สมาชิกรุ่นที่ 2 มักเติบโตมาในบ้านเดียวกัน และมีค่านิยมคล้ายกัน แต่คนรุ่นที่ 3 มักห่างเหิน และมีความสนใจแตกต่างกันมากขึ้น การจะรักษาครอบครัวตั้งแต่รุ่นที่ 3 เป็นต้นไป ต้องอาศัยการทุ่มเทเวลา เงิน และพลังงานอย่างจริงจัง

เรื่องนี้เลยไม่ได้เป็นแค่เรื่องของตระกูลมหาเศรษฐีเท่านั้น เพราะแนวคิดเรื่องการแบ่งบทบาทให้ชัดเจน การใช้ระบบกลางจัดการเรื่องพื้นฐาน และการเปิดพื้นที่ให้แต่ละคนตัดสินใจในสิ่งที่ตัวเองถนัด ก็เป็นแนวทางที่นำมาปรับใช้กับธุรกิจครอบครัว หรือแม้แต่การจัดการเงินส่วนตัวได้เช่นกัน

ถ้าวันนี้คุณกำลังสร้างทรัพย์สิน หรือธุรกิจร่วมกับคนในครอบครัว คำถามเลยไม่ใช่แค่ว่า "จะทำให้รวยขึ้นยังไง" แต่คือ "จะออกแบบระบบยังไง" ให้ทุกคนเติบโตไปด้วยกันได้ โดยไม่ต้องแย่งกันควบคุมทุกอย่าง

เพราะสุดท้ายแล้ว ความมั่งคั่งที่ยั่งยืน ไม่ได้วัดกันแค่ตัวเลขในบัญชี แต่วัดกันที่ว่าความมั่งคั่งของครอบครัวนั้น จะยังอยู่รอดไปได้อีกกี่รุ่นต่างหาก